3. Bekijk de omzet- en winstontwikkeling
Ontdek waarom omzetgroei niet automatisch meer winst betekent en hoe je de ontwikkeling van een onderneming beter kunt beoordelen.
Omzet en winst zijn belangrijke onderdelen van de beoordeling. Ze vertellen echter niet hetzelfde.
Omzet
Omzet is het bedrag dat een onderneming verdient met de verkoop van producten of diensten, voordat kosten daarvan worden afgetrokken.
Winst
Winst is wat er volgens de gebruikte boekhoudkundige definitie overblijft nadat de relevante kosten zijn verwerkt.
Meer omzet betekent niet automatisch meer winst. Een bedrijf kan meer omzet behalen, maar toch minder winst maken. Dat kan gebeuren wanneer grondstoffen, salarissen, energie, rente of andere kosten sneller stijgen dan de opbrengsten.
Kijk niet naar één kwartaal alleen
Vergelijk bij voorkeur meerdere jaren en onderzoek waar veranderingen vandaan komen. Een eenmalige verkoop van een bedrijfsonderdeel kan bijvoorbeeld de winst tijdelijk verhogen. Ook kan een onderneming tijdelijk minder winst maken doordat zij investeert in uitbreiding.
Voorbeeld: omzet stijgt, winst daalt
De onderstaande cijfers zijn fictief en laten zien waarom het belangrijk is om meerdere financiële kengetallen naast elkaar te bekijken.
| Kengetal | Jaar 1 | Jaar 2 |
|---|---|---|
| Omzet | € 100 miljoen | € 115 miljoen |
| Nettowinst | € 10 miljoen | € 9 miljoen |
| Nettowinstmarge | 10% | 7,8% |
In dit fictieve voorbeeld groeit de omzet met 15%, maar daalt de nettowinst. De onderneming verkoopt dus meer, terwijl er uiteindelijk minder winst overblijft.
Hoe bereken je de nettowinstmarge?
De nettowinstmarge laat zien welk percentage van de omzet als nettowinst overblijft.
Jaar 2: € 9 miljoen ÷ € 115 miljoen × 100% ≈ 7,8%
Dat hoeft niet direct te betekenen dat het bedrijf slecht presteert. Misschien heeft het bewust geïnvesteerd in groei. Maar het is wel een reden om verder te onderzoeken waarom de marge is gedaald.
Bekijk ook de winst per aandeel
Winst per aandeel (EPS)
De winst per aandeel, vaak aangeduid als EPS (earnings per share), geeft aan hoeveel winst aan elk gewoon aandeel wordt toegerekend volgens de gebruikte berekeningsmethode.
Een onderneming kan haar totale winst verhogen terwijl de winst per aandeel minder hard groeit, bijvoorbeeld doordat er meer aandelen uitstaan. Andersom kan het aantal uitstaande aandelen dalen, waardoor de winst per aandeel stijgt zonder dat de totale winst even sterk groeit.
Vergelijk de juiste cijfers. Let daarom op zowel de totale winst als de winst per aandeel. Controleer bij vergelijkingen ook of de cijfers betrekking hebben op dezelfde periode en dezelfde definitie van winst.
✓ Checklist: omzet en winst beoordelen
- Ik heb de omzet over meerdere jaren vergeleken.
- Ik heb onderzocht of de winst dezelfde ontwikkeling laat zien.
- Ik heb gekeken of kosten sneller stijgen dan de omzet.
- Ik heb veranderingen in de nettowinstmarge onderzocht.
- Ik heb rekening gehouden met eenmalige gebeurtenissen en investeringen.
- Ik heb ook de winst per aandeel bekeken.