Wat is de koers-winstverhouding (P/E)?
Hoe weet je of een aandeel duur of goedkoop is? De koers-winstverhouding, ook bekend als de K/W of P/E-ratio, helpt je de beurskoers te vergelijken met de winst die een onderneming per aandeel maakt.
In deze uitleg ontdek je hoe je de verhouding berekent, wat een hoge of lage uitkomst kan betekenen en welke fouten je bij het beoordelen van aandelen beter kunt vermijden.
In dit artikel
Wat betekent de koers-winstverhouding?
De koers-winstverhouding vergelijkt de prijs van een aandeel met de winst per aandeel. De Nederlandse afkorting is K/W. Internationaal wordt meestal gesproken over de price-to-earnings ratio, afgekort P/E.
Stel dat je een aandeel koopt. Je betaalt een bepaalde prijs voor een stukje van een onderneming. De koers-winstverhouding laat zien hoeveel je betaalt voor iedere euro winst per aandeel die het bedrijf realiseert of naar verwachting gaat realiseren.
De verhouding is een hulpmiddel om aandelen te beoordelen. Ze vertelt niet zelfstandig of een aandeel een goede belegging is. Daarvoor moet je ook kijken naar onder meer de winstontwikkeling, schulden, kasstromen, concurrentie en risico's.
Hoe bereken je de koers-winstverhouding?
Je berekent de koers-winstverhouding door de aandelenkoers te delen door de winst per aandeel (WPA, internationaal EPS genoemd).
Rekenvoorbeeld: bedrijf A
Een fictieve onderneming heeft een beurskoers van €60. De winst per aandeel over de gekozen periode bedraagt €5.
€ 60 ÷ € 5 = 12
De koers-winstverhouding is dus 12. Beleggers betalen op basis van deze cijfers €12 voor iedere euro jaarlijkse winst per aandeel.
Dat betekent niet dat je investering gegarandeerd binnen twaalf jaar is terugverdiend. De winst kan veranderen, het bedrijf kan een deel van de winst herinvesteren en de beurskoers kan stijgen of dalen.
Wat is winst per aandeel (WPA)?
De winst per aandeel geeft aan hoeveel van de nettowinst aan ieder aandeel wordt toegerekend. In een vereenvoudigd voorbeeld wordt de nettowinst gedeeld door het aantal uitstaande aandelen.
Maakt een onderneming bijvoorbeeld €10 miljoen nettowinst en zijn er 2 miljoen aandelen, dan bedraagt de winst per aandeel €5. Bij een beurskoers van €60 hoort daar in dit voorbeeld een K/W van 12 bij.
In de praktijk kunnen onder meer preferente dividenden, verwaterde aandelen en de gebruikte winstdefinitie invloed hebben op het gerapporteerde cijfer. Controleer daarom welke cijfers een website of beleggingsplatform gebruikt.
Trailing P/E en Forward P/E: wat is het verschil?
Niet iedere koers-winstverhouding is op dezelfde winst gebaseerd. Let daarom op de periode waarop het cijfer betrekking heeft.
Gebaseerd op gerealiseerde winst uit een voorbije periode, vaak de laatste twaalf maanden.
Voordeel: gebruikt historische resultaten. Nadeel: die resultaten vertellen niet automatisch wat er straks gebeurt.
Gebaseerd op een schatting van de toekomstige winst, bijvoorbeeld voor het komende boekjaar.
Voordeel: houdt rekening met verwachtingen. Nadeel: ramingen kunnen onjuist zijn of worden aangepast.
Vergelijk deze twee soorten niet alsof ze dezelfde basis hebben. Een forward P/E kan lager uitvallen omdat analisten een hogere winst verwachten, maar die verwachte winst moet nog wel worden gerealiseerd.
Is een hoge of lage koers-winstverhouding goed?
Er bestaat geen universele grens waarboven een aandeel altijd duur is of waaronder het altijd goedkoop is. De betekenis hangt onder meer af van de sector, de winstgroei, het risico, de rente en de verwachtingen van beleggers.
| Situatie | Mogelijke verklaring | Waar let je op? |
|---|---|---|
| Lage P/E | De markt heeft weinig groeiverwachtingen of ziet risico's. | Dalende winst, schulden, concurrentie en een mogelijk structureel probleem. |
| Gemiddelde P/E | De waardering ligt mogelijk dichter bij die van vergelijkbare ondernemingen. | Vergelijk met sectorgenoten en de eigen historie van het bedrijf. |
| Hoge P/E | Beleggers verwachten mogelijk sterke toekomstige groei of zien relatief weinig risico. | Of de onderneming haar hoge verwachtingen kan waarmaken. |
Voorbeeld: twee aandelen vergelijken
Stel dat twee fictieve ondernemingen allebei een aandeel van €50 hebben. Hun winst per aandeel verschilt.
| Gegeven | Bedrijf A | Bedrijf B |
|---|---|---|
| Aandelenkoers | € 50 | € 50 |
| Winst per aandeel | € 5 | € 2,50 |
| Koers-winstverhouding | 10 | 20 |
| Interpretatie | € 10 koers per euro winst | € 20 koers per euro winst |
Bedrijf B heeft in dit voorbeeld een hogere K/W. Dat kan betekenen dat beleggers meer groei verwachten. Het kan echter ook betekenen dat het aandeel optimistisch is gewaardeerd. Zonder verdere informatie kun je niet concluderen dat bedrijf A de betere belegging is.
Hoe vergelijk je de P/E op een verstandige manier?
1. Vergelijk ondernemingen binnen dezelfde sector
Een softwarebedrijf en een energieproducent hebben verschillende bedrijfsmodellen, investeringsbehoeften en winstpatronen. Hun K/W direct naast elkaar zetten kan daardoor een vertekend beeld geven. Begin bij ondernemingen met vergelijkbare activiteiten.
2. Bekijk de historische waardering
Vergelijk de huidige K/W met de historische verhouding van dezelfde onderneming. Een afwijking kan aanleiding zijn om te onderzoeken wat er veranderd is. Het historische gemiddelde is geen garantie dat de verhouding terugkeert naar dat niveau.
3. Onderzoek de verwachte winstgroei
Een hogere K/W kan beter te begrijpen zijn als de winst naar verwachting sterk groeit. Kijk wel kritisch naar de aannames achter die verwachtingen. Een tegenvallende winst kan een hoge waardering extra kwetsbaar maken.
4. Kijk ook naar schulden en kasstromen
De K/W houdt niet rechtstreeks rekening met de volledige schuldenpositie en de hoeveelheid geld die een onderneming daadwerkelijk genereert. Bekijk daarom ook de balans, de kasstroom en de rentelasten.
5. Controleer of de cijfers vergelijkbaar zijn
Let erop of beide ondernemingen op basis van gerealiseerde of verwachte winst worden vergeleken en of dezelfde verslagperiode wordt gebruikt. Eenmalige baten of lasten kunnen de winst per aandeel bovendien beïnvloeden.
Vijf veelgemaakte fouten
- Alleen naar de koers kijken. Een lage aandelenprijs betekent niet automatisch dat een aandeel goedkoop is.
- Een lage K/W als koopsignaal zien. De markt kan rekening houden met serieuze problemen.
- Een hoge K/W meteen afwijzen. Groei kan een hogere waardering helpen verklaren, maar garandeert die niet.
- Verschillende sectoren rechtstreeks vergelijken. Verschillen in bedrijfsmodel en winstgroei maken de vergelijking minder bruikbaar.
- Verwachte winst als zekerheid behandelen. Analistenramingen zijn schattingen en kunnen veranderen.
Wat als een onderneming verlies maakt?
Als de winst per aandeel nul of negatief is, is de gewone koers-winstverhouding niet bruikbaar voor een normale waarderingsvergelijking. Een negatieve uitkomst betekent niet simpelweg dat het aandeel uitzonderlijk goedkoop is.
Bij ondernemingen die verlies maken, moet je andere aspecten onderzoeken, zoals de kaspositie, de financiering, de ontwikkeling van de omzet, de route naar winstgevendheid en het risico dat nieuwe aandelen worden uitgegeven. Ook alternatieve waarderingsmaatstaven kunnen beperkingen hebben.
Praktische checklist: beoordeel een aandeel met de K/W
- Ik weet of de K/W op historische of verwachte winst is gebaseerd.
- Ik heb gecontroleerd of de winst per aandeel positief is.
- Ik vergelijk het bedrijf met ondernemingen uit dezelfde sector.
- Ik heb de winstontwikkeling en verwachtingen bekeken.
- Ik heb schulden, kasstromen en mogelijke risico's onderzocht.
- Ik gebruik de K/W als één van meerdere indicatoren.
Verder leren beleggen met Beursscan
De koers-winstverhouding is één onderdeel van fundamentele analyse. Combineer deze maatstaf met informatie over winst, dividend, risico en de financiële gezondheid van een onderneming.
Bekijk ook onze andere beleggingsuitleg:
Veelgestelde vragen over de koers-winstverhouding
Wat is een goede koers-winstverhouding?
Er bestaat geen vaste K/W die voor ieder aandeel goed is. De beoordeling hangt af van onder meer de sector, verwachte winstgroei, risico's en historische waardering. Vergelijk daarom meerdere factoren.
Betekent een lage P/E dat een aandeel goedkoop is?
Niet noodzakelijk. Een lage P/E kan wijzen op een lage waardering, maar ook op dalende winst, onzekerheid of structurele problemen bij het bedrijf.
Wat betekent een P/E van 20?
Bij een positieve winst per aandeel betekent een P/E van 20 dat de beurskoers twintig keer de gebruikte jaarlijkse winst per aandeel bedraagt. Dit is geen garantie dat de investering binnen twintig jaar wordt terugverdiend.
Wat is het verschil tussen K/W en P/E?
Het zijn twee namen voor dezelfde maatstaf. K/W is de Nederlandse afkorting voor koers-winstverhouding; P/E staat voor price-to-earnings ratio.
Waarom verschilt de trailing P/E van de forward P/E?
De trailing P/E gebruikt gerealiseerde winst uit een voorbije periode. De forward P/E gebruikt geschatte toekomstige winst. Omdat de gebruikte winstcijfers verschillen, kunnen ook de uitkomsten verschillen.
Kun je de P/E gebruiken bij een verlieslatend bedrijf?
De gebruikelijke K/W is bij nulwinst of negatieve winst niet zinvol voor een normale vergelijking. Je moet dan andere financiële gegevens en risico's beoordelen.
Is de koers-winstverhouding voldoende om een aandeel te kiezen?
Nee. Gebruik de K/W naast andere informatie, zoals omzet- en winstontwikkeling, schulden, kasstromen, concurrentiepositie en risico's. Geen enkele indicator voorspelt zelfstandig het toekomstige rendement.
Bronnen en verder lezen
Deze uitleg is zelfstandig geschreven. Voor aanvullende informatie over de koers-winstverhouding kun je de volgende bronnen raadplegen:
- Rabobank – Zo beoordeel je de prijs van een aandeel met de koers-winstverhouding
- Morningstar – Begrip koers-winstverhouding
- VEB – Maatstaven van de fundamentele analyse